MEVZUU:
Yüce Mukaddes Hakka ulaştıran yolun iki olduğunun beyanı.
NOT:
İmâm-ı Rabbânî Hz. bu mektubu, Nur Muhammed'e yazmıştır.
***
Rahman Rahim Allah'ın adı ile.. Allah'a hamd olsun.. Onun seçilmiş kullarına da selâm..
***
Yüce Mukaddes Cenab-ı Hakka ulaştıran yol ikidir..
BİRİNCİSİ: Kurb-ü nübüvvete taalluk eden (Nübüvvet (peygamberlik) yoluna âit yakınlıkla alakalı) yoldur.. Nübüvvet erbabına salât ve tahiyyet..
Bu yol, aslın da aslına ulaştırır..
Asâleten bu yoldan ulaşanlar, enbiyâdır. Onlara salât ve selâm.. Bir de onların ashâb-ı kiramı..
Bir de, ümmetin büyük evliyâsından diğerleridir yani: Kendisi için murad edilenler.. İsterse bu zümre, az; hatta azdan daha az olsunlar..
Bu yolda tavassut ve hâil (aracılık ve engel) yoktur. Bu büyük vasıllardan (vuslat erbabından) her kim feyz alacak ise.. asıldan alır. Hem de hiç kimsenin tavassutu olmadan..
Sonra, bunların biri, diğerine hail de olmaz (Hiç kimse diğerine perde olmaz)..
İKİNCİ YOL: Kurb-ü Velâyettir (Velâyet, evliyâlık yoluna âit yakınlık. Allahü teâlâdan gelen feyz ve bereketlere, arada vâsıta bulunmak sûretiyle kavuşma.). Aktab, evtad, büdelâ, nüceba ve Allah-ü Teâla'nın umum velî kulları bu yoldan vâsıl olurlar..
Sülûk (tasavvuf) tariki de bu yoldan ibarettir. Hatta bilinen cezbe dahi, bu yola dahildir.
Burada tavassut ve hâil olma durumu vardır.
Bu yoldan vâsıl olanların muktedası (iktida ettiği, uyduğu) reisi, o büyüklerin feyiz kaynağı Hazret-i Ali Murtaza'dır. Allah ondan razı olsun.. Bu şânı büyük mansıb (makam) ona taalluk eder.
Resulüllâh (ﷺ) efendimizin mübarek ayağı, onun mübarek başı üzerinde gibidir.
Hazret-i Fâtıma, Hazret-i Hasan ve Hazret-i Hüseyin dahi; bu makamda onunla ortaktırlar.
Zannım o ki: Hazret-i Ali (r.a.) unsurî hayatın (dünya hayatının) başlamasından evvel, bu makamın MELÂZ'ı (sığınağı) idi.. [MELAZ: Sığınılacak ve baş vurulacak yer, makam mânâsınadır.. Ancak, bu tabir; Müstakimzade'nin tercümesinde: – Mülâzım.. Diye geçer.. Bunun mânâsı da: – Devamlısı, görevlisi.. Sahibi.. Olabilir.. Her iki mânâ da yerinde sayılabilir.] Nitekim, unsurî hayatın başlamasından sonra da; bu yoldan her kime bir feyiz ve hidayet ulaştı ise.. onun tavassutu ile ulaşmıştır.
Zira o: Bu yolun son noktasındadır. Bu yolun merkezi dahi, ona mütealliktir.
Vaktaki, onun devri tamam oldu; bu kadri yüce mansıbı; sırası ile, oğulları Hazret-i Hasan ve Hazret-i Hüseyin'e teslim edip bıraktı.. Allah onlardan razı olsun..
O ikisinden sonra da, tertib (sırasıyla) ve tafsil ile on iki imamdan her birine geçti..
Bu büyüklerin yaşadıkları asırlarda, hatta ebedî âleme irtihallerinden sonra, her kime bir feyiz ve hidayet ulaştıysa.. bunların tavassutu ve onların heylulet durumu (araya girmeleri) ile ulaştı.. İsterse, kutuplardan ve vaktin nücebasından (Allahü Teâlânın tanınıp bilinmeyen velî kulları topluluğundan biri) olsun..
Bütünün sığınağı ve hepsinin melcei (iltica edeceği) bu büyüklerdir. Zira, etrafın mutlaka merkeze katılması gereklidir.
Taa, sıra Şeyh Abdülkadir Geylânî Hazretlerine gelinceye kadar.. Allah onun sırrının kudsiyetini artırsın.. Sıra kendisine gelince, anlatılan bu mansıp (makam) ona bırakıldı.. Sırrı mukaddes olsun..
Bu merkez üzerinde, anlatılan imamlarla, Şeyh (Abdülkadir Geylânî Hz.) arasında hiç kimse müşahede olunmamaktadır. Allah sırrının kudsiyetini artırsın..
Şu anlaşılmaktadır ki: Nücebadan olsun; kutuplardan olsun.. her kime feyizlerin ve bereketlerin ulaşması var ise.. O'nun (Abdülkadir Geylânî Hz.nin) mübarek tavassutu ile ulaşmaktadır. Çünkü: Bu merkez, ondan başkasına müyesser olmadı.. Bundandır ki, şu şiiri söylemiştir:
Battı güneşleri evvelkilerin, güneşimiz;
Ebedîdir, ufuklar üzeredir sesimiz.
Burada:
– G ü n e ş ..
Tabirinden murat, hidayet ve irşad feyizlerinin güneşidir. O'nun:
– Battı..
Tabirinden murat ise.. anlatılan feyzin olmayışıdır.
Önceleri, evvelkilere taalluk eden muamele; vücuda geldikten sonra Şeyh'e (Abdülkadir Geylânî Hz.'ne) taalluk edince; irşadın ve hidayetin ulaşmasına bir vasıta oldu.. Tıpkı: Kendisinden evvelkilerde olduğu gibi.. Feyzin vusulü dahi, aynı şekilde onun tavassutu ile olmaktadır. Tavassut muamelesi baki kaldıkça, onun üstte geçen şiirdeki kavli doğrudur. Yani: Şu şiirindeki:
Battı güneşi evvelkilerin, güneşimiz;
Ebedîdir, ufuklar üzeredir sesimiz.
***
Yukarıda anlatılan mânâya göre, şöyle bir soru sorulabilir:
– Üstteki hüküm, "MÜCEDDİD-İ ELF-İ SANİ" (İkinci binin müceddidi 'yenileyicisi') mânâsını nakzetmektedir. İkinci cild mektuplarından birine (İkinci cilt, 4. ve 317. Mektup) "MÜCEDDİD-Î ELF-İ SANİ" mânâsı beyanında şöyle derc edilmişti:
– O müddet içinde, ümmete feyiz çeşitlerinden her ne gelir ise.. ancak onun (Müceddid-i Elf-i Sâninin) tavassutu ile gelir.. Bu vakitte, kutuplar, evtad, büdelâ, nüceba müsavidir.
Bu soruya cevab olarak şöyle derim:
– Bu makamda, "MÜCEDDİD-İ ELF", Hazret-i Şeyh'in (Abdülkadir Geylânî Hz. nin) yerine nâibdir. (Yani: Vekil..) Allah sırrının kudsiyetini artırsın.. Bu muamele dahi, Hazret-i Şeyh'e niyabeten yapılmaktadır. Nitekim, bu mânâda şöyle demişlerdir:
– Ayın nuru, güneşin nurundan istifade yollu gelmiştir.. Durum, böyle olunca, bir mahzur yoktur.
***
Burada bir başka soru da şöyle sorulabilir:
– İş müşkil oldu.. Yani: Anlatılan duruma göre, "MÜCEDDİD-İ ELF" mânâsı.. Zira, anlatılan müddet içinde İsa aleyhi's-selâm inecek; Mehdî aleyhi'r-rıdvan zuhur edecek.. Yani: O müddet içinde.. Bunların muamelesi dahi, her hangi birinin tavassutu ile feyz almaktan yana üstün ve âlâdır..
Bunun için şu cevabı veririm:
– Tavassut muamelesi, anlatılan iki yoldan ikincisine bağlıdır. Bu dahi, kurb-ü Velâyetten ibarettir..
Birinci yol ise.. kurb-ü nübüvvetten ibarettir. Tavassut muamelesi orada yoktur. Her kim bu yoldan vâsıl olur ise., onun için arada bir hail ve bir vasıta yoktur. Hatta o, feyizleri ve bereketleri her hangi bir kimsenin tavassutu olmadan alır.. Zira tavassut ve hail, ancak diğer yoldadır (yani: kurb-u velâyette). Bu yerin muamelesi ise.. diğerinden ayrıdır. Nitekim bu mânâ daha önce de anlatıldı.
Îsa aleyhi's-selâm ve Mehdî aleyhi'r-rıdvan ise.. birinci yoldan vâsıl olmaktadırlar (yani; kurb-u nübüvvet yolundan)..
Nitekim Şeyheyn (Hazret-i Ebu Bekir ve Hazret-i Ömer) –Allah onlardan razı olsun– dahi, Resûlullah (ﷺ) efendimizin zımnında birinci yoldan vâsıl olmaktadırlar. Değişik derecelerine göre, onların orada hususî makamları vardır. Allah onlardan razı olsun..
***
BİR TENBİH ..
Şunun da bilinmesi yerinde olur ki..
Bir şahsın, kurb-ü Velâyet yolundan kurb-ü nübüvvete ulaşması sahih olur.. Bu durumda, her iki muameleye de ortaklığı olur.. Enbiyaya uyduluğu ile kendisine, orada bir mahal ihsan edilir.. Onlara salât ve selâm olsun.. Bu durumda, her iki yolun muamelesi dahi, ona bağlı olur..
Bir şiir:
Allah'a ne zorluğu olur;
Alemi bîr şahsa doldurur..
Bir âyet-i kerime meali:
– «Bu, Allah'ın fazlıdır; onu dilediğine verir.. Ve.. Allah büyük fazlın sahibidir..» (62/4)
***
– «İzzet sahibi Rabbim, onların isnad ettikleri vasıflardan yana pek yüce ve münezzehtir. Gönderilen peygamberlere selâm.. Âlemlerin Rabbi Allah'a hamd olsun..» (37/180 -182)
***
Âlemlerin Rabbi Allah'a hamd olsun.. Allah-ü Teâla, Resullerin efendisi Muhammed'e, tümden âline ve ashabına salât eylesin.