ALTMIŞBİRİNCİ MEKTÛB

"Bu mektup, yine Seyyid Mahmud’a yazılmıştır. Olgun üstad bulup cahil şeyhlerden kaçmak lazım olduğunu bildirmektedir:

Allahü teâlâ kendini aramak arzunu artırsın. O’na kavuşmaya mani olan şeylerden sakınmak nasip eylesin! Lütfettiğiniz kıymetli mektup geldi. Allahü teâlâyı istemekte, O’nun için yanıp yakılmakta olduğunuzu bildirdiği için çok hoşa gitti. Çünkü istemek, kavuşmanın müjdecisidir. Yanıp yakılmak da kavuşmanın başlangıcı demektir. Büyüklerden biri buyuruyor ki: “Vermek istemeseydi, istek vermezdi.” İstek nimetinin kıymetini bilip bunun elden kaçmasına sebep olacak şeylerden sakınmalıdır. İsteğin gevşememesine ve ateşin soğumamasına dikkat etmelidir. Bu nimetin elden çıkmamasına en çok yarayan şey buna şükretmektir. Çünkü İbrahim suresi yedinci ayetinde mealen: “Nimetlerime şükrederseniz elbette artırırım” buyuruldu.

Hem şükretmek hem de O’na sığınmak ve başka bir şeyi sevmemek için ağlamak, yalvarmak lazımdır. İçten ağlamak, yalvarmak gelmezse kendini zorlamalıdır. “Ağlamazsanız kendinizi ağlatınız!” demişlerdir. Kâmil ve mükemmil bir zatı [yani yetişmiş ve yetiştirebileni] buluncaya kadar bu isteği bütün sıcaklığı ile kalbinizde saklamak lazımdır. Böyle birisi ele geçerse bütün arzuları, istekleri onun eline bırakmalı; ölü yıkayıcının elinde teneşirdeki meyyit (ölü) gibi olmalıdır. Önce fena fi’ş-şeyhtir. Bu fena, sonra fillah hâline döner. [Yani tasavvuf yolunun sonuna ermiş ve başkalarını da erdirmek için geri dönüp herkes gibi görünen bir kâmil bulunca ona teslim olmalı. Önce kendini onda yok etmeli, yani kendine değil ona uymalı. Böyle olan kimse yavaş yavaş Allahü teâlâda yok olur. Yani kendi arzuları aradan kalkıp Allahü teâlânın iradesi ile hareket eder. Kendi iradesi kalmaz.] Allahü teâlâdan alıp insanlara verecek zatın iki taraflı olması lazımdır. İnsan çok adi, kötü sıfatlı olduğundan Allahü teâlâ ile münasebeti olamaz. İki taraflı bir aracı lazımdır ki bu da (insan-ı kâmil)dir.

Talebin isteğini gevşeten, ateşini söndüren en kötü şey; nakıs olan, yolu bitirmemiş olan kimseye teslim olmaktır. Nakıs demek; sülûk ve cezbe ile yolu tamamlamayıp kendisine şeyh, mürşit ismini veren kimse demektir. Nakıs şeyhlerin sohbeti semm-i kâtildir (öldürücü zehirdir). Ona teslim olan felakete gider. Böyle sohbetler talebin yüksek istidadını, kabiliyetini bozar. Mesela bir hasta; mütehassıs olmayan, icazeti bulunmayan bir tabibin ilacını içerse iyi olmak şöyle dursun hastalığı artar. İyi olmak kabiliyeti de bozulur. O ilaç önce ağrıları durdurabilir; fakat sinirleri bozduğu, zarar yaptığı için ağrı duyulmaz. Bu hâl iyilik değil, kötülüktür. Bu hasta hakiki bir tabibe giderse bu tabip önce o ilacın zararlarını gidermeye uğraşır; ondan sonra hastalığı tedaviye başlar.

Bizim büyüklerimizin “rh.a.” yolunun esası sohbettir. Tasavvuf büyüklerinin birkaç sözünü ezberleyip söylemekle bir şey ele geçmez. Hatta talebelerin isteğinde gevşeklik yapar. Marifetler sahibi Şeyh Tac “kuddise sirruh” size yakın bulunmaktadır. O’nun mübarek vücudu oradaki Müslümanlar için büyük bir nimettir. O’nunla münasebetiniz azdır. Münasebet olmayınca istifade olmaz. Ara sıra hâlinizi yazarsanız cevabında kusur etmeyiz. Böylece sevgi, ihlas zinciri harekete geçirilmiş olur.


Abdulkadir Akçiçek Tercümesi