"Bu mektup, Molla Salih-i Külâbî’ye yazılmıştır. Vesveselerden şikâyet eden Sahâbîye karşı buyurulan hadis-i şerif açıklanmaktadır:

Birkaç kişi oturmuştuk. Vesvese ve kuruntu üzerinde konuşuluyordu. Bu arada bir hadis-i şerif okundu. Ashâb-ı kirâmdan birkaçı; kötü düşüncelerden, vesveselerden şikâyet etmişti. Resûl (aleyhisselâm) bunlara: "Bu vesveseler, imanın olgun olmasındandır" buyurmuştu.

Bu hadis-i şerifin manasını düşünürken hatırıma şöyle geldi: İmanın olgun olması, yakînin çok olmasındandır. Yakînin çok olması da çok yakın olanlardadır. Kalp ve üstündeki latifeler, Allahü teâlâya ne kadar çok yakın olurlarsa iman ve yakîn de o kadar çok olur. Bedene bağlılık da o kadar az olur. Bu zaman bedene vesveseler çok gelir; uygun olmayan vesveseler hasıl olur. Görülüyor ki kötü vesveselerin gelmesine sebep, imanın kâmil olmasıdır.

Nihayette olanlarda (yolun sonuna varanlarda) uygunsuz vesveseler ne kadar çok olursa, imanlarının o kadar çok olgun olduğunu gösterir. Çünkü iman kâmil olunca latifelerin en latifleri bedenden o kadar çok sıyrılır. Sıyrıldıkça ve bağları gevşedikçe beden boşalır; bulanmaya, kararmaya başlar. Böylece kötü düşünceler ve vesveseler artar.

Başlangıçta ve yolda olanlar böyle değildir. Bunların vesveseleri zararlıdır, zehirdir; kalp ve ruh hastalıklarını artırır. Bunu iyi anlamak lazımdır. Bu bilgiler bu fakirin ince bilgilerindendir. Allahü teâlâ doğru yolda olanlara ve Muhammed aleyhisselâmın izinde gidenlere selamet versin!

Vesselâm.

Abdulkadir Akçiçek Tercümesi