|
"Bu mektup,
Kabil Müftüsü Hâce Abdürrahman’a yazılmıştır. Sünnet-i seniyyeye uymayı,
bid’atlerden kaçınmayı istemektedir:
Allahü teâlâya
ağlayarak, sızlayarak, O’na sığınarak ve güvenerek yalvarıyorum ki; bu
fakiri ve ona bağlı olanları bid’at olan işleri yapmaktan korusun ve
bid’atlerin güzel ve faydalı görünmelerine aldanmaktan muhafaza
buyursun! Seçilmiş olanların ve sevilenlerin efendisi, en üstünü hatırı
için bu duayı kabul eylesin!
Bid’at demek;
Resûlullah (s.a.v) zamanında ve O’nun dört
halifesi zamanlarında bulunmayıp da dinde sonradan meydana çıkan şeylere
denir. Bid’atleri ikiye ayırmışlar: Hasene (güzel) ve seyyie (kötü).
Resûlullahın ve dört halifesinin zamanlarında bulunmayıp da dinde
sonradan meydana çıkan ve bir sünnetin unutulmasına sebep olmayan güzel
şeylere "hasene" demişlerdir. Sünneti ortadan kaldıran bid’ate de
"seyyie" demişlerdir. Bu fakir, bu bid’atlerin hiçbirinde güzellik ve
parlaklık görmüyorum; yalnız karanlık ve bulanıklık duyuyorum. Eğer
bugün kalpler kararmış olduğundan bid’at sahibinin işleri iyi ve güzel
görülürse de yarın kıyamet günü kalpler uyandığı zaman, bunların zarar
ve pişmanlıktan başka bir netice vermedikleri görülecektir.
Farsça beyit
tercümesi:
Ciğeri yakan
düşünceden gözüme uyku girmedi,
Acaba o
sevgilim geceyi kiminle geçirdi?
Resûlullah (sallallahü
aleyhi ve sellem) buyurdu ki: "Bizim dinimizde yapılan her yenilik, her
reform fenadır, atılmalıdır." Atılması lazım olan şeyin neresi güzel
olur? Bir hadis-i şerifte buyurdu ki: "Sözlerin en iyisi Allahü teâlânın
kitabıdır. Yolların en iyisi Muhammed aleyhisselâmın gösterdiği yoldur.
İşlerin en kötüsü bu yolda yapılan değişikliklerdir. Bid’atlerin hepsi
dalalettir, sapıklıktır." Başka bir hadis-i şerifte: "Allahü teâlâdan
korkunuz! Sözümü iyi dinleyiniz ve itaat ediniz! Ben öldükten sonra
gelecekler çok ayrılıklar göreceklerdir. O zaman benim ve halifelerimin
yoluna sarılınız! Dinde yeni ortaya çıkan şeylerden kaçınınız! Çünkü bu
yeni şeylerin hepsi bid’atdir; bid’atlerin hepsi dalalettir, doğru
yoldan ayrılmaktır" buyuruldu.
Dinde yapılan
her değişiklik bid’at olunca ve her bid’at dalalet olunca, bid’atlerin
hangisine güzel denilebilir? Bu hadis-i şeriflerden anlaşılıyor ki her
bid’at sünneti ortadan kaldırmaktadır. Bid’atlerin "bir kısmı kaldırır,
bir kısmı kaldırmaz" demek pek yanlıştır. Görülüyor ki bid’atlerin hepsi
seyyiedir, kötüdür. Resûlullah (s.a.v) buyurdu ki:
"İnsanlar ortaya bir bid’at çıkarırlarsa Allahü teâlâ buna karşılık bir
sünneti yok eder. Sünnete yapışmak ortaya bid’at çıkarmaktan iyidir."
Hassân bin Sâbit’in bildirdiği hadis-i şerifte: "Bir millet dinlerinde
bir bid’at yaparsa Allahü teâlâ buna benzeyen bir sünneti yok eder.
Kıyamete kadar bir daha geri getirmez" buyuruldu.
Âlimlerimizin "hasene"
dedikleri bid’atlerden bir kısmına dikkat edilirse sünneti yok etmekte
oldukları görülmektedir. Mesela meyyiti (ölüyü) kefenlerken başını
sarıkla sarmaya bid’at-i hasene demişler. İyi düşünülürse bu bid’at
sünneti bozmaktadır; çünkü kefende sünnet üç parça olmasıdır, sarık
dördüncü oluyor. Sünneti değiştiriyor; değiştirmek yok etmek demektir.
Âlimler, sarığın ucunu sol omuz üzerine sarkıtmak güzel olur demiş;
halbuki iki kürek arasına sarkıtmak sünnetdir. Bu bid’at de sünneti
açıkça yok ediyor.
Bunun gibi
âlimler; namazda kalp ile niyet etmekle beraber ağız ile de söylemek
müstehap olur demişlerdir. Halbuki Resûlullah (sallallahü aleyhi ve
sellem) Efendimizin, Ashâb-ı kirâmın ve Tâbiîn-i izâmın (rahmetullahi
teâlâ aleyhim ecma’în) söz ile niyet ettikleri, ne kuvvetli ne de zayıf
bir haber ile bizlere ulaşmamıştır. İkamet okununca hemen "Allahü ekber"
diyerek namaza dururlardı. Bunun için ağız ile niyet etmek bid’at
oluyor. Bu bid’ate hasene demişlerdir; halbuki anlıyorum ki bu bid’at
yalnız sünneti yok etmekle kalmıyor, farzı da yok ediyor. Çünkü ağız ile
niyet etmek caiz olunca çok kimse yalnız ağızla niyet ederek kalp ile
niyet etmediklerinden hiç korkmuyorlar. Böylece namazın farzlarından
biri olan kalp ile niyet yapılmıyor, bu farz yok oluyor ve namaz kabul
olmuyor. Bunlar gibi daha nice bid’atler ve reformlar, herhangi bir
bakımdan olsa bile sünnetten fazla oluyorlar. Bu ziyadelik sünneti
değiştirmek demektir; değişiklik ise yok etmek demektir.
O hâlde
Resûlullahın (s.a.v) sünnetine bir şey katmamalı
ve O’nun Ashâb-ı kirâmına (rıdvânullahi teâlâ aleyhim ecma’în)
uymalıdır. Çünkü Ashâb-ı kirâmın her biri gökteki yıldızlar gibidir;
herhangi birine uyan saadete kavuşur. [İbni Âbidîn diyor ki: "Namaza
başlarken niyet etmenin farz olduğu söz birliği ile bildirildi. Niyet
yalnız kalp ile olur. Yalnız söz ile niyet etmek bid’atdir. Kalp ile
niyet edenin; şüpheden, vesveseden kurtulmak için söz ile de niyet
etmesi caizdir."] Kıyas ve ictihad bid’at değildirler; çünkü bunlar
nusûsun (ayetlerin) manalarını meydana çıkarmaktadırlar. Bu manalara
başka bir şey eklemezler. "Ey akıl sahipleri! İyi anlayınız!" mealindeki
ayet-i kerime kıyas ve ictihadı emretmektedir.
Vesselâm.
Abdulkadir Akçiçek Tercümesi
|