"Bu mektup, Han-ı Hanan’a yazılmıştır. Dünya, ahiretin tarlasıdır. Kâfirlere niçin sonsuz azap yapılacağı bildirilmektedir:

Allahü teâlâ, bir kimseyi hayırlı işlerde kullanırsa ona müjdeler olsun! Allahü teâlâ, dünyayı ahiretin tarlası yaptı. Tohumunun hepsini yiyen ve toprak gibi olan yaratılışındaki elverişli hâline ekemeyen ve bir taneden yedi yüz tane yapmayı elden kaçırana yazıklar olsun! Kardeşin kardeşten ve ananın yavrusundan kaçtığı o gün için bir şey saklamayan; dünyada da, ahirette da ziyan etti. Eli boş kaldı. Dünyada da, ahirette de pişman olacak, ah edecektir. Akıllı olan, talihli bir kimse dünyanın birkaç yıllık hayatını fırsat bilir, nimet bilir. Bu kısa zamanda; dünyanın çabuk tükenen ve hepsinin sonu sıkıntı ve azap olan geçici zevklerine, tadına aldanmaz. Bunlarla vakti kaçırmaz. Bu kısa zamanda tohumunu eker. Bir tane iyi iş yaparak sayısız meyveler elde eder. Bakara suresi, iki yüz altmış birinci ayet-i kerimesinde mealen, (Allahü teâlâ dilediğine kat kat verir) buyuruldu. Bunun içindir ki birkaç günlük iyi işe karşılık, sonsuz nimetler verecektir. Allahü teâlâ, çok ihsan sahibidir.

Sual: Karşılığın kat kat olması iyiliklerdedir. Kötülüklerin karşılığı bire birdir. Böyle olunca, kâfirlere kısa bir zamandaki kötülükler için sonsuz azap yapması nedendir?

Cevap: Dünyada yapılan işin karşılığının nasıl olacağını Allahü teâlâdan başka kimse bilmez. İnsan bilgisi bunu anlayamaz. Mesela, muhsan [namuslu] olan bir kimseyi kazf [iftira] edene seksen sopa vurulmasını emreylemiştir. Hırsızlık haddi olarak hırsızın sağ elinin kesilmesini karşılık eylemiştir. Zina haddi olarak evli olmayanlara yüz sopa ile bir sene şehirden sürmek, evli olanlara taş atarak öldürmek cezasını vermiştir. Bu cezaların sebeplerini insanlar anlayamaz. Bunun gibi, kâfirlere kısa zamandaki küfür için sonsuz azabı karşılık yapmıştır. Geçici bir küfrün cezası, sonsuz azaptır. İslamiyet’in bütün emirlerini aklına uygun getirmek isteyen, aklı ile ispata kalkışan kimse (Peygamberliğe) inanmamış olur. Onunla konuşmak akıl işi değildir.

Farsça beyit tercümesi:
Kur’an ile hadise inanmazsa bir kişi,
ona hiç cevap verme, konuşma bitir işi!

Fakirin mektubunu getiren Meyan Şeyh Ahmed, merhum Şeyh Sultan Tehaniserî’nin kıymetli oğludur. Babasına olan lütf ve ihsanlarınızı düşünerek bu fakiri araya koyarak yüksek hizmetinizde çalışmak için gelmiştir. Babasına olan ihsanlarınızdan biri, öşürlü bir yerin öşrünün ona verilmesini emir buyurmuştunuz. Emir sizdendir. Hakikatte ise her şey Allah’tandır. Selam sizlere olsun ve doğru yolda gidenlere ve Muhammed Mustafa’nın “aleyhi ve alâ âlihissalavât> vetteslîmât” izinde bulunanlara olsun!

Çalışmakta, yükselmektedir Hakk’ın rızası!
Tembel olanın elbet gelir bir gün belası.

Abdulkadir Akçiçek Tercümesi